NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý KHI ĐẾN TÂY TẠNG
LƯU Ý VỀ CÁCH PHÒNG TRÁNH HOẶC GIẢM NHẸ PHẢN ỨNG CAO NGUYÊN
- Uống đủ nước (Vì áp suất không khí ở Tây Tạng thấp, nước khi sôi không đạt đến 100 ℃, nên tốt nhất là uống nước khoáng.);
- Vì sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm ở Tây Tạng khá lớn, xin hãy chú ý mặc thêm quần áo giữ ấm trong suốt chuyến đi để tránh bị cảm lạnh.
- Không nên tắm vào ngày đầu đến Tây Tạng;
- Xin đừng vận động mạnh khi ở Tây Tạng, hãy đi chậm lại và cố gắng nói ít nhất có thể. Vì vùng cao nguyên thiếu oxy, đi nhanh và nói liên tục sẽ tiêu hao lượng oxy ít ỏi trong cơ thể.
- Do Tây Tạng nằm ở vùng cao nên tia UV rất mạnh, vì vậy trong suốt chuyến đi, kính râm và kem chống nắng là những vật dụng không thể thiếu.
- Do vùng núi cao ở Tây Tạng thường có gió lớn và nhiệt độ thấp, quý khách nên chuẩn bị sẵn mũ và khăn choàng để giữ ấm.
- “An apple a day keeps your doctor away”（Mỗi ngày ăn một quả táo, bác sĩ sẽ tránh xa bạn） câu này cũng có hiệu quả ở Tây Tạng. Có thể trong vài ngày đầu ở Tây Tạng, quý khách sẽ cảm thấy không muốn ăn, nhưng ăn nhiều trái cây sẽ rất có lợi cho sức khỏe.
- Kiến nghị quý khách nên duy trì uống trà sâm hoặc dùng lát sâm đều đặn trong một tuần trước khi đến Tây Tạng
- Nếu quý khách từng mắc các bệnh về tim, hô hấp hoặc huyết áp cao, khuyến nghị quý khách nên đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe trước để đảm bảo có một chuyến đi an toàn, khỏe mạnh và thoải mái tại Tây Tạng.
- Mùa mưa ở Tây Tạng thường có thời tiết âm u và mưa dầm kéo dài, vì vậy ô/dù là vật dụng không thể thiếu.
- Xin đừng quá phụ thuộc vào bình oxy hay túi oxy. Trong một hai ngày đầu khi đến Tây Tạng, có thể quý khách sẽ cảm thấy hơi khó chịu hoặc khó ngủ, nhưng đó là phản ứng bình thường của cơ thể. Hy vọng quý khách có thể giữ một tinh thần lạc quan và tích cực — đó mới chính là “liều thuốc” tốt nhất để vượt qua chứng phản ứng cao nguyên.
9 KIẾN THỨC CƠ BẢN NHẤT KHI ĐẾN TÂY TẠNG
1. Phản ứng cao nguyên là gì? Phản ứng cao nguyên có những triệu chứng nào?
Phản ứng cao nguyên là phản ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể con người khi đến một độ cao nhất định, nhằm thích nghi với sự thay đổi về áp suất không khí, hàm lượng oxy thấp và không khí khô do độ cao gây ra. Thông thường, khi lên đến độ cao khoảng 2.700 mét, cơ thể bắt đầu có phản ứng cao nguyên.
Các triệu chứng thường gặp của phản ứng cao nguyên gồm: đau đầu, khó thở, tức ngực, chán ăn, sốt nhẹ, chóng mặt, mệt mỏi, v.v.
Một số người do thiếu oxy có thể gặp phải: môi và đầu ngón tay tím tái, buồn ngủ, hưng phấn quá mức, mất ngủ, v.v.
Một số người do không khí khô có thể bị: da khô ráp, nứt môi, chảy máu mũi hoặc xuất hiện cục máu đông trong mũi, v.v.
2. Làm sao để tránh hoặc giảm nhẹ phản ứng cao nguyên?
Đa số người mới đến cao nguyên đều có phản ứng cao nguyên, nhẹ hay nặng tùy vào từng người, nhưng không có quy luật cố định về những ai sẽ mắc phản ứng cao nguyên. Cách tốt nhất để tránh hoặc giảm nhẹ là giữ một tinh thần lạc quan khi đối mặt với nó, vì nhiều triệu chứng phản ứng là do tâm lý hoặc bị tâm lý tác động, ví dụ như: những ai có tâm lí sợ hãi cao nguyên, thiếu sự chuẩn bị về tinh thần có khả năng sẽ bị phản ứng cao nguyên nhiều hơn.
Khuyến nghị khi vừa đến vùng cao, không nên đi bộ quá nhanh, tuyệt đối không chạy hoặc làm việc nặng, không ăn uống quá nhiều để tránh làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, không uống rượu hay hút thuốc, ăn nhiều rau quả và thực phẩm giàu vitamin, uống nước vừa đủ, chú ý giữ ấm cơ thể, ít tắm để tránh cảm lạnh và tiêu tốn sức lực.
Có thể uống một số loại thuốc giúp giảm phản ứng cao nguyên: Hồng Cảnh Thiên - Rhodiola Rosea (tốt nhất uống trước ít nhất 10 ngày), An Cao Nguyên - 高原安 (uống sau khi đến Tây Tạng), Viên Sâm Ngậm Tây Dương - American Ginseng Tablets, Viên nang- 诺迪康 (rất hiệu quả trong việc giảm mệt mỏi cực độ), Bách Phục Ninh (kiểm soát cơn đau đầu do phản ứng cao nguyên), Sâm Tây Dương (rất hiệu quả trong việc giảm mệt mỏi cực độ), Thuốc trợ tim cấp tốc - 速效救心丸 - Su Xiao Jiu Xin Wan (không nên uống quá nhiều), Đan Sâm Hoàn - 丹参丸- Danshen Dripping Pills (điều trị bệnh tim mạch), Dịch glucose, v.v. Đối với những người có khả năng thích nghi tốt với cao nguyên, thông thường các triệu chứng phản ứng sẽ biến mất trong vòng 1-2 ngày, những người có khả năng thích nghi kém thì sẽ mất từ 3-7 ngày.
3. Mắc phải phản ứng cao nguyên sau khi đến Tây Tạng thì phải làm sao?
Hầu hết các khách sạn hoặc thị trấn có quy mô nhất định tại Tây Tạng đều có bệnh viện hoặc trạm y tế, nếu bị phản ứng cao nguyên nhẹ thì nên tự điều chỉnh để cơ thể thích nghi, trường hợp nghiêm trọng thì nên đến gặp bác sĩ. Khi xuất hiện phản ứng cao nguyên, nên nghỉ ngơi nhiều, hạn chế vận động, cố gắng ăn uống đầy đủ, có thể uống một số loại thuốc giúp giảm nhẹ phản ứng cao nguyên.
Nếu có phản ứng cao nguyên nghiêm trọng, ví dụ như xuất hiện: phù nề, phù phổi, cảm cúm nặng v.v… thì nên đến bệnh viện để truyền dịch, thở oxy và các phương pháp điều trị khác, đồng thời nhanh chóng rời khỏi vùng cao nguyên. Ở Lhasa rất thuận tiện, mỗi ngày đều có chuyến bay ra vào Lhasa, có thể chọn rời đi, thông thường phản ứng cao nguyên sẽ biến mất ngay khi lên máy bay hoặc khi về đến vùng đồng bằng, và hoàn toàn không để lại di chứng.
4. Đi Tây Tạng có yêu cầu sức khỏe gì? Những ai mắc bệnh gì thì không nên đi? Có cần khám sức khỏe trước không? Có cần rèn luyện thể lực không?
Đi Tây Tạng, đối với người có sức khỏe bình thường ngoài việc giữ một tinh thần lạc quan thì không có yêu cầu gì đặc biệt. Tuy nhiên, với những ai mắc các bệnh nghiêm trọng về đường hô hấp, tim mạch, thần kinh,… không nên đi Tây Tạng. Vì vậy, những người bị cao huyết áp nặng, bệnh tim, viêm phế quản (hoặc khí quản), tiểu đường hay cảm cúm đều bị hạn chế đến Tây Tạng.
Kiến nghị quý khách nên đi khám sức khỏe, đặc biệt là kiểm tra tim phổi trước khi đi, để xác định mình có mắc các bệnh kể trên hay không. Ngoài ra, trước khi vào Tây Tạng không nên cố gắng rèn luyện thể lực quá mức, nếu vốn đã có thói quen tập luyện đều đặn, thì cũng nên ngưng lại khoảng nửa tháng trước khi đi, vì sau khi tập luyện, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều oxy hơn, điều này làm tăng gánh nặng cho tim khi lên cao nguyên, dễ gây ra phản ứng cao nguyên.
5. Tại sao bị cảm không được đi Tây Tạng? Nếu bị cảm ở Tây Tạng thì phải làm sao?
Người bị cảm cúm có hệ miễn dịch bị suy giảm, sức đề kháng yếu, đồng thời làm tăng thêm gánh nặng cho hệ miễn dịch, nếu cảm cúm nặng đi Tây Tạng rất dễ chuyển thành các bệnh cao nguyên khác, đặc biệt là phù phổi – một căn bệnh cao nguyên cực kỳ nguy hiểm, nếu không điều trị kịp thời rất dễ nguy hiểm đến tính mạng. Khuyến nghị người bị cảm cúm nên chữa hết bệnh mới đến Tây Tạng, không nên mang theo bệnh cảm cúm đi Tây Tạng.
Nếu bị cảm ở Tây Tạng, thông thường sẽ không có vấn đề nghiêm trọng, vì lúc này cơ thể đã có một mức độ thích nghi và sức đề kháng nhất định, cơ thể cũng đã được điều chỉnh tương đối, chỉ cần điều trị kịp thời, hơn nữa, bác sĩ ở Tây Tạng rất có kinh nghiệm trong việc điều trị cảm cúm. Quý khách hãy mang theo một ít thuốc cảm cúm thông dụng, nếu có triệu chứng cảm cúm, tự uống một số loại thuốc thường dùng, thông thường sau 1-2 ngày các triệu chứng sẽ biến mất.
6. Tây Tạng có những món ăn đặc sắc nào? Có thể thưởng thức tại đâu?
Bánh Tsampa (糌粑), Trà bơ sữa(酥油茶), Thịt bò yak (牦牛肉), Mì Tây Tạng (藏面), Trà ngọt (甜茶), Rượu lúa mạch Tây Tạng (青稞酒) có thể nói đều là món ăn đặc sắc của Tây Tạng. Quý khách còn có thể thưởng thức thêm các món ăn Tây Tạng và xem các buổi biểu diễn múa hát đậm đà bản sắc dân tộc Tây Tạng.
7. Tây Tạng có nhiệt độ ra sao, mùa hè có nóng không? Mùa đông có lạnh không?
Về nhiệt độ, ngoại trừ khu vực phía Bắc Tây Tạng và khu Ali không người ở, thì nhiệt độ ở Tây Tạng rất phù hợp cho các hoạt động của con người, đặc biệt là du lịch. Mùa hè, nhiệt độ ban ngày thường vào khoảng 25℃ , ban đêm khoảng 10 ℃ . Vào mùa đông, ban ngày khoảng mười mấy độ, ban đêm vào khoảng vài độ âm. Các hoạt động du lịch chủ yếu diễn ra vào ban ngày, vì vậy mùa hè không cảm thấy nóng, mùa đông cũng không quá lạnh. Mùa du lịch cao điểm ở Tây Tạng tập trung từ tháng 4 đến tháng 10, lúc này nồng độ oxy khá cao.
8. Những vật dụng hàng ngày/giày dép/ áo quần cần mang khi đến Tây Tạng
Kính râm, mũ chống nắng, kem chống nắng, kem dưỡng da, son dưỡng môi, áo dài tay, áo len. Vì tia UV ở Tây Tạng rất mạnh, tốt nhất không nên mặc áo ngắn tay và quần short, cần chuẩn bị áo len. Vào mùa xuân, thu, đông kiến nghị nên mang theo áo khoác lông vũ và đồ lót giữ nhiệt. Giày tốt nhất là giày du lịch hoặc giày leo núi.
9. Tây Tạng có gì đáng mua
Các loại trang sức, mặt dây chuyền, đồ thủ công nhỏ, chủ yếu tùy theo sở thích cá nhân. Ví dụ như vòng tay, dây chuyền làm từ xương bò Tây Tạng, hoặc vòng tay đá ngọc lam, giá cả không cao và mang đậm đặc trưng của Tây Tạng, rất thích hợp làm quà tặng bạn bè và người thân. Những món có giá trị hơn bao gồm: thảm đất, thảm tranh, đông trùng hạ thảo, nhụy hoa nghệ tây, các loại thuốc Tây Tạng có công dụng đặc biệt, và một số sản phẩm thủ công như thảm đất Gyantse, dao Tây Tạng Lhazê, bát gỗ Burang… cũng rất đáng mua. Trong các loại thuốc Tây Tạng, có những sản phẩm như nhụy hoa nghệ tây, tuyết liên, đông trùng hạ thảo rất tốt cho việc điều trị bệnh dạ dày, viêm khớp… Tuy nhiên, ngoài các nhà máy thuốc Tây Tạng chính thống, có rất nhiều sản phẩm giả mạo. Dao Tây Tạng là mặt hàng bị kiểm soát, không dễ để mua và mang theo, nếu mua được phải gửi qua bưu điện, không thể mang lên máy bay.
